Na\u00a0 pytania odpowiada Dawid Bujnowski, instalator z wieloletnim do\u015bwiadczeniem w wykonawstwie m.in. system\u00f3w wentylacji mechanicznej oraz gruntowych wymiennik\u00f3w ciep\u0142a dla cel\u00f3w wentylacji.<\/p>\n
Dlaczego tyle si\u0119 ostatnio m\u00f3wi o rekuperacji, czy to jest chwilowa moda, czy rzeczywista oszcz\u0119dno\u015b\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>Ze wzgl\u0119du na wci\u0105\u017c rosn\u0105ce koszty wytwarzania energii potrzebnej do ogrzania dom\u00f3w budujemy coraz bardziej energooszpcz\u0119dne i szczelne domy. W takich budynkach tradycyjne metody wentylacji grawitacyjnej nie dzia\u0142aj\u0105 poprawnie, aby je usprawni\u0107 musimy otworzy\u0107 lub rozszczelni\u0107 drogie, szczelne okna. Zimne powietrze wchodz\u0105ce do pomieszcze\u0144, np. -20\u00b0C musimy podgrza\u0107 do oko\u0142o +20\u00b0C, czyli o oko\u0142o 40 stopni. Po przej\u015bciu powietrza zewn\u0119trznego przez wysokoefektywny rekuperator wystarczy pogrza\u0107 je o oko\u0142o 4 \u2013 6 stopni do temperatury pomieszcze\u0144. Dlatego te\u017c wentylacja z odzyskiem ciep\u0142a staje si\u0119 coraz bardziej popularna. Po prostu pozwala ona na znaczne oszcz\u0119dno\u015bci na kosztach ogrzewania, nawet do 40%.<\/p>\n \u00a0Czy s\u0105 jeszcze inne powody, dla kt\u00f3rych warto stosowa\u0107 rekuperacj\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>Dom oddycha tylko dzi\u0119ki wentylacji. System wentylacji jest bardzo wa\u017cny, gdy\u017c musi spe\u0142ni\u0107 kilka funkcji: sta\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego i filtrowanego powietrza; skuteczne usuwanie nieprzyjemnych zapach\u00f3w, dwutlenku w\u0119gla, pary wodnej, kurzu i substancji chemicznych wydzielanych z materia\u0142\u00f3w budowlanych oraz wyposa\u017cenia wn\u0119trz; zapobieganie og\u00f3lnemu zawilgoceniu pomieszcze\u0144, zagrzybieniu \u015bcian, p\u0119cznieniu drewnianych pod\u0142\u00f3g czy mebli; likwidowanie szkodliwych przeci\u0105g\u00f3w; dzi\u0119ki zamkni\u0119tym oknom izolacja od ha\u0142asu ulicznego oraz niepo\u017c\u0105danych tzw. \u201es\u0105siedzkich\u201d odg\u0142os\u00f3w; poprawa warunk\u00f3w klimatycznych dla alergik\u00f3w. Ponadto dobra wentylacja mechaniczna daje komfort \u017cycia bez much, komar\u00f3w czy innych owad\u00f3w.<\/p>\n No tak, bie\u017c\u0105ca eksploatacja daje r\u00f3wnie\u017c bie\u017c\u0105ce oszcz\u0119dno\u015bci finansowe, o czym Pan ju\u017c wspomnia\u0142, ale za to pewnie jest to bardzo kosztowny system?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>Koszty nie b\u0119d\u0105 du\u017ce gdy system wentylacji z rekuperatorem zostanie przewidziany w projekcie, a instalacj\u0119 wentylacyjn\u0105 wykona si\u0119 na tym samym etapie co instalacj\u0119 grzewcz\u0105 i wodno-kanalizacyjn\u0105. Decyduj\u0105c si\u0119 na system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciep\u0142a mo\u017cna wymurowa\u0107 bowiem tylko jeden pion kominowy, zamiast 2 \u2013 3, a oszcz\u0119dno\u015b\u0107 na kosztach ka\u017cdego z nich to oko\u0142o 5 \u2013 7 tys. z\u0142. Dodatkowo zyskujemy wi\u0119cej wolnej przestrzeni. Ponadto oszcz\u0119dno\u015bci powstaj\u0105 dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci zastosowania w wi\u0119kszo\u015bci pomieszcze\u0144 ta\u0144szych okien, ta\u0144szych drzwi balkonowych, rezygnacji z nawiewnik\u00f3w, itp. Poprawnie wykonany system sk\u0142ada si\u0119 z urz\u0105dzenia rekuperacyjnego, kana\u0142\u00f3w, izolacji i szeregu drobnych element\u00f3w, jednak w stosunku do wentylacji grawitacyjnej, r\u00f3\u017cnica w kosztach inwestycji jest znikoma. Dodatkowo, o czym si\u0119 niecz\u0119sto pami\u0119ta, dzi\u0119ki prawid\u0142owo wykonanemu projektowi pozwala zmniejszy\u0107 moc pieca CO, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z ni\u017cszymi kosztami zar\u00f3wno zakupu, instalacji jak i obs\u0142ugi eksploatacyjnej. Tak wi\u0119c niejednokrotnie inwestycja w rekuperacj\u0119 powoduje realne obni\u017cenie kosztu ca\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n Czy ma znaczenie wyb\u00f3r rekuperatora i na co przy zakupie zwraca\u0107 uwag\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>Modeli central wentylacyjnych jest bardzo du\u017co. Producenci stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne wymienniki ciep\u0142a, r\u00f3\u017cne wentylatory, r\u00f3\u017cne uk\u0142ady sterowania i inne istotne elementy. O wielko\u015bci oszcz\u0119dno\u015bci na kosztach ogrzewania najbardziej decyduje rodzaj zastosowanego wymiennika. Krzy\u017cowe daj\u0105 najmniejsze oszcz\u0119dno\u015bci na bie\u017c\u0105cych kosztach ogrzewania, ze wzgl\u0119du na bardzo ma\u0142\u0105 czynn\u0105 powierzchni\u0119 wymiany ciep\u0142a. Dodatkowo zwykle wyposa\u017cone s\u0105 we wst\u0119pn\u0105 nagrzewnic\u0119 elektryczn\u0105, kt\u00f3ra znacznie zwi\u0119ksza pob\u00f3r energii elektrycznej przy ujemnych zewn\u0119trznych temperaturach. Tak wi\u0119c mo\u017ce s\u0105 troch\u0119 ta\u0144sze, ale r\u00f3wnie\u017c najmniej op\u0142acalne. Z kolei rekuperatory obrotowe przepuszczaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zu\u017cytego powietrza wraz z zanieczyszczeniami i zapachami.\u00a0 Zu\u017cywaj\u0105 wi\u0119cej energii elektrycznej i maj\u0105 tendencj\u0119 do wi\u0119kszej awaryjno\u015bci ze wzgl\u0119du na wi\u0119cej cz\u0119\u015bci ruchomych. Bardzo ciekaw\u0105, dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 konstrukcj\u0105 jest zaawansowana technicznie centrala rekuperacyjna z wymiennikiem spiralnym \u2013 przeciwpr\u0105dowym. Dzi\u0119ki ca\u0142kowitej szczelno\u015bci pozwala ona na wentylacj\u0119 pomieszcze\u0144 o bardzo r\u00f3\u017cnym przeznaczeniu i r\u00f3\u017cnej jako\u015bci powietrza wywiewanego. Poza wentylatorami i pokryw\u0105bypassu nie ma te\u017c cz\u0119\u015bci ruchomych, wi\u0119c mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o praktycznej bezawaryjno\u015bci urz\u0105dzenia. Centrale wentylacyjne Nikol, kt\u00f3re polecam i najcz\u0119\u015bciej instaluj\u0119, nie s\u0105 te\u017c wyposa\u017cone w energoch\u0142onne nagrzewnice wst\u0119pne \u2013 po prostu ich nie potrzebuj\u0105. Wymienniki spiralne \u2013 przeciwpr\u0105dowe, dzi\u0119ki du\u017cej powierzchni czynnej wymiany ciep\u0142a, charakteryzuj\u0105 si\u0119 bardzo wysokimi sprawno\u015bciami, si\u0119gaj\u0105cymi nawet 82 \u2013 90%, przy r\u00f3wnych przep\u0142ywach masowych powietrza.<\/p>\n Jakie s\u0105 jeszcze inne wa\u017cne cechy dobrego rekuperatora?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rodzaj zastosowanych wentylator\u00f3w, Na przyk\u0142ad w centralach wentylacyjnych Nikol stosowane s\u0105 wy\u0142\u0105cznie wentylatory najwy\u017cszej klasy, (tzw. EC), dzi\u0119ki czemu s\u0105 praktycznie bezawaryjne i maj\u0105 najwy\u017csz\u0105 na rynku sprawno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 oraz wspania\u0142e mo\u017cliwo\u015bci sterowania. Ma to du\u017ce znaczenie, gdy\u017c rekuperator jest przeznaczony do pracy ci\u0105g\u0142ej przez ca\u0142y rok. W urz\u0105dzeniach najta\u0144szych zastosowanie r\u00f3wnie\u017c najta\u0144szych wentylator\u00f3w powoduje nie tylko wi\u0119ksz\u0105 ha\u0142a\u015bliwo\u015b\u0107, ale tak\u017ce cz\u0119stsze awarie. Innym wa\u017cnym elementem jest uk\u0142ad sterowania, gdy\u017c ma zapewni\u0107 optymaln\u0105 prac\u0119 centrali w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w zewn\u0119trznych i wymaga\u0144 u\u017cytkownika. Polecane przeze mnie centrale Nikol s\u0105 wyposa\u017cone w automatyk\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 bardzo precyzyjne wysterowanie mocy wentylator\u00f3w \u2013 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do 1%, dzi\u0119ki czemu osi\u0105gamy po\u017c\u0105dany komfort przy minimalizacji koszt\u00f3w eksploatacji. Cech\u0105 rekuperatora, na kt\u00f3r\u0105 zwykle u\u017cytkownik nie zwraca uwagi jest te\u017c tzw. spr\u0119\u017c, jaki daje centrala na kana\u0142y. Najta\u0144sze urz\u0105dzenia zwykle maj\u0105 nisk\u0105 warto\u015b\u0107 spr\u0119\u017cu i dlatego nie nadaj\u0105 si\u0119 do stosowania przy nieco bardziej rozbudowanych systemach. Tu tak\u017ce wa\u017cna jest wielko\u015b\u0107 zastosowanych filtr\u00f3w \u2013 im wi\u0119ksza ich powierzchniatym mniejszy stawiaj\u0105 op\u00f3r przep\u0142ywaj\u0105cemu powietrzu. Zasadnicze znaczenie ma te\u017c wielko\u015b\u0107 spr\u0119\u017cu dyspozycyjnego, je\u015bli centrala ma wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z gruntowymi wymiennikami ciep\u0142a.<\/p>\n No w\u0142a\u015bnie, skoro o tym Pan wspomnia\u0142, jak rekuperator mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 z wymiennikiem gruntowym?<\/strong><\/span><\/p>\n D.B.: <\/em>W zale\u017cno\u015bci od terenu, na kt\u00f3rym prowadzona jest inwestycja stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne typy gruntowych wymiennik\u00f3w ciep\u0142a (tzw. GWC). S\u0105 one idealnym uzupe\u0142nieniem instalacji wentylacji mechanicznej. Rekuperatory Nikol, przy prawid\u0142owym dobraniu, dzi\u0119ki zapasowi spr\u0119\u017cu dyspozycyjnego s\u0105 przystosowane do wsp\u00f3\u0142pracy zar\u00f3wno z glikolowymi, jak i z rurowymi czy \u017cwirowymi GWC. Darmowa energia zgromadzona w gruncie zim\u0105 wspomaga wst\u0119pne podgrzanie powietrza nawiewanego, podwy\u017cszaj\u0105c ca\u0142kowit\u0105 efektywno\u015b\u0107 ciepln\u0105 systemu. Latem grunt na odpowiedniej g\u0142\u0119boko\u015bci jest ch\u0142odniejszy i wymiennik odbiera cz\u0119\u015b\u0107 ciep\u0142a od przep\u0142ywaj\u0105cego powietrza. Dzi\u0119ki temu powietrze nawiewane do pomieszcze\u0144 jest ch\u0142odniejsze od tego na zewn\u0105trz.<\/p>\n